Tarlanızda, bahçenizde ya da arsanızda elektrik direği mi var? Üzerinden yüksek gerilim hattı mı geçiyor? Öyleyse bu yazı sizin için.
Kısaca Durum Nedir?
Türkiye'de uzun yıllar boyunca elektrik kurumları, enerji hatlarını ve direkleri çoğu zaman arazi sahiplerine sormadan ve bedel ödemeden özel mülklere yerleştirdi. Direkler dikildi, kablolar çekildi ancak arazi sahibine ya hiç para ödenmedi ya da çok düşük bir bedel ödendi.
Oysa hukukumuza göre kimsenin malı, karşılığı ödenmeden kullanılamaz. Arazinizin bir kısmı veya tamamı, sizin izniniz ve rızanız olmadan kamu hizmeti için kullanılıyorsa hukuken bunun bedelini isteme hakkınız vardır.
Neden Tazminat Alabiliyorum?
Arazinizde bir direk ya da üzerinden geçen bir hat olduğunda, o arazinin kullanımı kısıtlanır. Direğin olduğu yere bina yapmakta sorun yaşayabilir, hattın altına yüksek ağaç dikemezsiniz. Bazen tarım makineleri bile rahat çalışamaz. Arazinin değeri düşer ve değer kaybı oluşur. Satmak istediğinizde alıcı bulmak zorlaşabilir.
Yani elektrik kurumu sizin malınızdan yararlanırken, siz zarar görürsünüz. Uygulamada mahkemeler de tam olarak bu nedenle arazi sahiplerine tazminat ödenmesine karar veriyor.
Kimler Bu Davayı Açabilir?
- Tapusunda elektrik direği, trafo ya da enerji hattı bulunan arazi sahipleri,
- Arazisinin üzerinden elektrik hattı geçen kişiler,
- Bu araziyi miras yoluyla edinmiş olan mirasçılar.
Arazinin tarla, bağ, bahçe ya da arsa olması fark etmez. Önemli olan, tapunun sizin adınıza olması ve arazide bu durumlardan birinin bulunmasıdır.
Tazminat Ne Kadar Olur?
Bu sorunun tek bir cevabı yok çünkü her arazi farklıdır. Tazminat miktarını etkileyen başlıca şeyler şunlardır:
- Arazinizin bulunduğu yer (şehir merkezine yakın mı, köyde mi?),
- Arazinin büyüklüğü ve niteliği (tarla mı, arsa mı?),
- Direğin ya da hattın arazinin ne kadarını etkilediği,
- Arazinin değerinin ne kadar düştüğü.
Dava sırasında mahkeme, uzman bilirkişiler aracılığıyla arazinizi inceler ve değer kaybını hesaplar. Tazminat bu hesaba göre belirlenir. Kimi zaman bu bedeller arazi sahibinin beklediğinden çok daha yüksek olabilmektedir.
Dava Kime Karşı Açılır?
Dava, o bölgede elektrik dağıtımından ya da iletiminden sorumlu kurum veya şirkete karşı açılır. Hangi kurumun sorumlu olduğunu tespit etmek bizim işimiz; sizin bunu bilmeniz şart değil.
Zamanaşımı Var mı? Acele Etmeli miyim?
Bu tür davalarda genel olarak sıkı bir süre sınırı bulunmamaktadır. Direk ya da hat yıllar önce kurulmuş olsa bile başvuru yapılabilmektedir. Ancak yasal düzenlemeler zaman içinde değişebildiği için beklemek yerine en kısa sürede bilgi almanızı öneririz.
Dava Süreci Nasıl İşler?
- Görüşme: Bize başvurursunuz, tapunuzu ve arazinizle ilgili bilgileri paylaşırsınız.
- İnceleme: Arazinizde gerçekten tazminata konu olabilecek bir tesis olup olmadığını kontrol ederiz.
- Dava: Gerekli belgeleri hazırlayıp uzman avukatlarca davanız açılır.
- Keşif: Mahkeme, bilirkişilerle birlikte araziye gelerek inceleme yapar. Bu aşamada isterseniz siz de hazır bulunabilirsiniz.
- Karar: Mahkeme, bilirkişi raporuna göre tazminata karar verir.
- Tahsilat: Karar kesinleştikten sonra tazminat size ödenir.
Bu davalar yıllarca sürmez; makul bir süre içinde sonuçlanır.
Hangi Belgelere İhtiyacım Var?
- Tapu fotokopisi ya da tapu bilgileriniz,
- Arazinin ve direğin fotoğrafları,
- Mirasçı iseniz veraset ilamı (mirasçılık belgesi).
Eksik belgeleriniz varsa endişelenmeyin; bunların temini konusunda size yardımcı oluruz.
Sık Sorulan Sorular
Direk arazimde değil. Sadece kablo üzerinden geçiyor. Yine de hakkım var mı?
Evet. Arazinin üzerinden hat geçmesi de kullanımı kısıtladığı için tazminat konusu olmaktadır.
Direk çok eski, yıllardır orada. Hâlâ dava açabilir miyim?
Evet. Direğin ne zaman kurulduğu önemli değildir.
Daha önce bir ödeme yaptılar ve bana belge imzalattılar. Yine de dava açabilir miyim?
Evet, açabilirsiniz. Daha önce ödeme yapılmış ve imza alınmış olması, tek başına hakkınızın kaybolduğu anlamına gelmez. Tapunuz incelenmesini müteakip şartlar varsa size ödenmemiş olan bakiye kısım yine talep edilebilir.
Dava açarsam direği kaldırırlar mı?
Hayır. Dava, direğin kaldırılması için değil, arazinizin kullanımından dolayı size bedel ödenmesi içindir.
Tapu birden fazla kişiye ait. Hepimiz mi dava açmalıyız?
Her ortak kendi payı için dava açabilir. Birlikte hareket etmek süreci kolaylaştırır ancak zorunlu değildir.
Sonuç
Arazinizde elektrik direği ya da hattı varsa bu, sizin için bir hak kaybı değil bir hak talebi sebebidir. Yıllardır kullanılan arazinizin karşılığını almak sizin en doğal hakkınızdır.
Durumunuzu değerlendirmek ve sorularınızı yanıtlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Ücretsiz ilk görüşme, size herhangi bir yükümlülük getirmez.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan kendi durumunuz hakkında kesin bilgi için bizimle iletişime geçmenizi öneririz.